ام اس و حافظه

منظور از مسائل شناختی فعالیت مغز در سطوح بالاتری همانند حافظه و منطق و استدلال است. تقریباً نیمی از بیماران ام اس هیچ نشانه ظاهری مبنی بر تغییر مسائل شناختی خود ندارند.
حوضه ای که آن را عملکرد شناختی مغز می نامیم و در بیماری ام اس تحت تاثیر قرار می گیرد، عبارت است از:


1- حافظه
2- توجه و تمرکز
3- یافتن لغتها برای صحبت کردن
4- سرعت پردازش اطلاعات
5- خلاصه کردن و استدلال و حل مساله
6- توانایی های دید سه بعدی و درک فضایی ،ابعاد و برآورد فواصل
7- عملکردهای اجرایی

تاثیر تغییرات شناختی
تغییرات شناختی شدیداً بر توانایی های فرد بیمار در انجام کار و مسوولیت ها تاثیر می گذارد. اعضای خانواده شخص معمولاً از تاثیر بیماری ام اس بر مسائل شناختی و ایجاد مشکلات شناختی بی اطلاع هستند و این بی اطلاعی باعث عصبانیت و یا سردرگمی اعضای خانواده می شود.
در چنین مواردی، بهتر است یک ارزیابی حرفه ای از علت و طبیعت مشکلات و مسائل ایجاد شده بعمل آید. ام اس یک بیماری و پیچیده با مسائل روانشناختی بسیار می باشد.
بیماری ام اس آنقدر عوارض متعدد و گسترده ای دارد که می توان آن را بیماری هزار چهره نامید. از آن لحظه ای که اولین علائم بیماری ظاهر می شود، فرد با چالش های عاطفی و احساسی شدیدی مواجه می شود که اولین آن چالش ها، احساس بلاتکلیفی است.
دانش ما در مورد علل ایجاد این بیماری و اینکه دقیقاً چه چیزی باعث عود بیماری ام اس می شود در حال حاضر بسیار ناقص است.
بسیاری از افراد به محض اینکه متوجه می شوند به بیماری ام اس دچار گشته اند، فکر می کنند که زندگی آنها تباه گشته است و دچار یک شوک بزرگ می شوند. بسیاری از خود می پرسند چرا من؟ چرا من باید مبتلا به ام اس شوم، چه اتفاقی برای من افتاده است؟ با یک بیماری همانند ام اس، پاسخ به این سوالات، مشکل است. حتی پس از هر بار فروکش کردن بیماری در وجود بیمار ام اس، باز هم به دلیل غیرقابل پیش بینی بودن بیماری ام اس، زندگی فرد همواره یک عمر با نگرانی و اضطراب از آینده همراه خواهد بود. بسیار طبیعی است که به دلیل چنین احساسات شدیدی، عصبانیت، حزن و اندوه و ترس در وجود فرد بیمار به وجود آید، حس نادیده انگاشتن بیماری ام اس توسط بیمار ام اس و فراموش کردن آن نیز عکس العملی طبیعی است که برخی بیماران ام اس در زندگی شان نشان می دهند، ولی برخی نیز از همان ابتدا همواره به دنبال کشف اطلاعات جدید در خصوص بیماری ام اس هستند. جهت مبارزه با احساس بلاتکلیفی در بیماری ام اس، فرد بیمار باید همواره اطلاعات و آگاهی خود را در خصوص بیماری بالا ببرد. خوش بینی و امید نیز در غلبه و یا سازگاری مفید با بیماری موثر می باشد.
بیماران ام اس معمولاً دوره ای از افسردگی را تجربه می کنند. همچنین نرخ خودکشی در بین بیماران ام اس در مقایسه با کل جمعیت بسیار بالاست. تعداد قابل توجهی از بیماران ام اس حداقل یکبار به خودکشی فکر کرده اند.

سایر چالش های احساسی در بیماری ام اس
بخشی از مغز مسوول کنترل احساسات بوده و سلسله ي اعصاب، پيغام رساني براي ابراز احساسات را به عهده دارد. زمانی که این نواحی مغز به علت بیماری ام اس آسیب می بیند، شخص دچار تغییرات احساس غیرقابل پیش بینی می شود که ممکن است مربوط به ام اس باشد و یا شاید هم مربوط به مسائل احساسی باشد که برای شخص بيمار پیش آمده است و ربطی به بیماری ام اس نداشته باشد.

نوسان خلق و خو
نوسان خلق و خو در حقیقت به معنی تغییرات آنی و سریع در خلق و خوی شخص می باشد که معمولاً گاهی با سرخوشی و گاهی با افسردگی بروز پیدا می کند. در حالی که انسان ها هر یک به نوعی در کل زندگی خود گاهی تغییرات ناگهانی خلق و خو و دمدمی مزاجی را تجربه کرده اند اما بیماران ام اسی بیشتر در معرض چنین مشکلی هستند. از آنجایی که تغییرات خلق و خو می تواند در خانواده و جامعه مشکلاتی را برای شخص ایجاد کند، بسیار اهمیت دارد که شخص بیمار در خصوص این موضوع با اطرافیانش صحبت کند و این مساله را به اطلاع آنها برساند تا اینکه از برخی سوءتفاهمات پیشگیری شود. برخی از بیماران از داروهای تثبیت خلق و خو و یا ضد افسردگی استفاده می کنند.
برخی نیز از مشاوره های روانشناسی استفاده می کنند. هدف در این موضوع تنها یافتن راهی برای مدیریت کردن احساسات و خلق و خو در فرد است و فرقی ندارد کدام راه را برمی گزیند تا این مسائل را مدیریت نماید. گاهی ترکیبی از تمامی این راه حل ها مفید واقع می شود.

احساس بازدارندگی
احساس بازدارندگی در بیماری ام اس، به معنی از دست دادن کنترل بر انگیزه رفتارهای شخص می باشد که باعث می شود رفتار نامناسبی از شخص بیمار سربزند. این مشکلی است که مدیریت کردن آن بسیار سخت است و می تواند بسیار مخاطره انگیز باشد به ویژه در میان اعضای خانواده شخص بیمار. زبان خشن و گاهی رفتارهای نامناسب می تواند توسط دارو کنترل شود.

آسیب شناسی خنده و گریه در ام اس
خنده و گریه پاتولوژیک، از علائم بیماری است که در آن شخص بیمار گاهی خنده و گریه ای را تجربه می کند که هیچ ربطی به حالت احساسی آن لحظه شخص ندارد. مثلاً خنده اغراق آمیز و قهقه زدن شخص بیمار که غیرقابل کنترل باشد و غیرقابل پیش بینی می تواند به علت از بین رفتن میلین نورون ها در ناحیه ای از مغز باشد که خنده را کنترل می کند. باید شخص بیمار و اطرافیانش نسبت به این عوارض بیماری آگاهی کامل داشته باشند چرا که در غیر این صورت به راحتی ممکن است باعث سوءتفاهمات پیچیده ای شود. متاسفانه در حال حاضر درمان مشخصی برای این عارضه در بیماری ام اس وجود ندارد.

درک تغییرات شناختی در بیماری ام اس
عملکرد شناختی شامل موارد ذیل می گردد:
- تمرکز، توجه و یا کانالیزه کردن توجه به سمت چند چیز مختلف
- یادگیری و به خاطر آوردن اطلاعات.
- برنامه ریزی، انجام وظایف و کنترل فعالیت های شخص
- تفکر و اندیشه کردن، دلیل آوردن و استرس مسائل و حل کردن مشکلات
- فهم زبان و استفاده کردن از آن
- تشخیص اشیاء، نصب کردن اشیاء و برآورد فواصل توانایی های فوق در افراد معمولی که بیمار نیستند نیز بسیار با هم فرق می کند و برخی انسان ها در مسائل فوق قوی تر و برخی ضعیف تر می باشند.
مخچه
بصل النخاع
بیماران ام اس که پروسه تخریب میلین سلول های عصبی را در ناحیه مخ دارند اغلب بیشتر از بیمارانی که تخریب میلین سلول های اعصاب آنها در ناحیه بصل النخاع و نخاع و مخچه اتفاق افتاده است، دچار مشکلات شناختی می شوند. شناخته شده ترین نوع مشکلات شناختی در بین بیماران ام اس مشکلات حافظه است که در آن بیمار آخرین اتفاقات را سخت به خاطر می آورد و یا کارهایی را که برای آن برنامه ریزی کرده است را از یاد می برد و یا جای اشیا را به خاطر نمی آورد. برای برخی افراد بیمار ام اس تمرکز برای مدت طولانی سخت است مثلاً قدرت انجام دادن همزمان دو کار را با هم ندارند مثلاً اینکه هم بتوانند تلویزیون ببینند، هم صحبت کنند و هم رادیو روشن باشد و آن را بشنوند. برخی از بیماران ام اس احساس می کنند که بعد از ابتلا به بیماری ام اس، به آن سرعت و توانمندی پیش از بیماری قادر به انجام بسیاری فعالیت های فکری و شناختی و تحیلی مساله نیستند.

جوملا فارسی